Media : EC1-038-A_Napuka.eaf


- Aperçu -

09:37
09:39
14:30
14:32
05:44
05:45
avec d'autres
00:00
00:04
EC1-038-A_Napuka_ 1982-Eric Conte Corpus - Conversations sur la peche à la tortue (tagotifai?)
23:10
23:14
teie ra ha'api'ira'a nā te haga mākui
23:14
23:18
te reira anake ia tenā katiga
23:18
23:21
'aita tē vai nei e tāfifi te taura
23:21
23:24
tō teie tau ia tākatu
23:24
23:25
tē vai ra te reira
02:07
02:09
02:07
02:09
kaki
23:26
23:28
mai te reira tāmaki kōrua
23:28
23:30
tāmaki kōrua i teie ahiahi
23:31
23:35
'e piko vahine
23:35
23:36
poipoi ake
23:37
23:40
nō te mea vahine
23:40
23:41
i poipoi ake
23:41
23:43
23:41
23:43
e fakahē terā *hē
23:43
23:45
a fakahē
23:45
23:48
tōna aura'a e tīfai terā
23:48
23:53
nō te mea e paru ma'ama'ahia terā
02:09
02:10
02:09
02:10
pa'i
23:56
23:58
TOUSSE
23:56
23:58
tātou e tōrahi
23:58
24:02
23:58
24:02
'ua kitehia koe e mākona i ruga i teie paru
24:03
24:05
tākatu te reira
24:06
24:08
tākatu
24:14
24:15
24:16
24:17
patia mai te tīfai
24:17
24:18
i ko tō 'oe ati
24:19
24:20
'o vau iho nei 'ua
24:21
24:22
'ua
24:25
24:29
fa'ati'a mai te aha te huru tupuhaga
02:11
02:12
grand
02:11
02:12
tōreu
24:29
24:31
tē noho nei te tīfai i roto i te fare
24:32
24:33
tē noho ra i roto i te fare
24:34
24:36
i roto
24:37
24:42
te tino 'āfa , te pēpenu muri ra
24:45
24:48
tīfai peu matau
24:48
24:49
'o vau iho nei , 'o vau nei
24:51
24:53
tīfai
24:53
24:54
tīfai
24:55
24:57
'aita vau e ta'a e mea nāhea
24:57
25:02
mai te peu karuri 'ohipa matau
25:02
25:04
te pekehaga o terā mea
25:04
25:08
tīfai mea na roto i vāhi kēta
25:08
25:10
mau roa
25:10
25:12
mea tāvirihia
25:14
25:17
te roara'a
02:13
02:16
ça c'est pour le TAGO p478
02:13
02:16
???Ko te tago ia te reira. Tago te reira.
25:18
25:19
haru atu nei vau taura
25:20
25:21
huti
25:21
25:23
25:23
25:25
era ia te tīfāi pōiri
25:26
25:28
25:28
25:30
hemo hopere
25:30
25:32
hopere ko nei
25:33
25:34
25:35
25:36
haru fa'ahou taura
25:37
25:37
huti
00:17
00:18
à cause de ses manières
00:17
00:18
Nō tāna peu
02:18
02:20
il y en plusieurs
02:18
02:20
mea rave rahi
25:38
25:42
tere maru e ko
25:42
25:44
horo
25:44
25:45
tō ruga i te haveke
25:45
25:46
mea rahi ia
25:46
25:48
mea rahi pa'i te haga tagata , mea rahi mātou
25:48
25:52
i terā haveke
25:52
25:54
tō ruga
25:54
25:55
25:55
25:56
'o vai paki
25:56
25:59
ruga haveke te reira
02:21
02:23
le tago avec une personne. Oui
02:21
02:23
Tago hō'ē tagata. 'Ē.
25:59
26:06
'aita vau e ta'a fa'ahau ra ruga i te haveke
26:06
26:06
xxx
26:06
26:06
xxx
26:07
26:09
p213 eclaboussure
26:07
26:09
te reira keha ānei
26:09
26:10
26:09
26:10
'E mana'o o keha paha
26:11
26:14
26:11
26:14
nō te mea e piti i tapapa i terā taime
26:14
26:17
26:14
26:17
te haere te hohonu
26:17
26:19
26:17
26:19
'o vai
26:19
26:20
26:19
26:20
pāpū roa iāku
26:21
26:26
26:21
26:26
haere roa mai p
26:27
26:28
26:27
26:28
02:24
02:27
Il y a le Tago pour la tortue avec 2 personnes
02:24
02:27
Tē vai nei te tago nō te tīfai... nō te tāhai e piti tagata.
26:31
26:34
huti teie tīfai 'o TEPOTO teie fa'aoe
26:35
26:38
'o TEPOTO
26:39
26:42
'e tae atu i teie tīfai i uta
26:43
26:51
haere atu ra pae tamaki poi nōku
26:51
26:52
taura tākatu
26:54
26:58
te haerehaga
26:58
27:00
nō te mea ahiahi
27:01
27:04
terā te na mua
27:04
27:05
'aita rā koe e mana'o
27:05
27:11
mana'o fifi e'ere tautai pau roa
02:29
02:30
qui est notre makona ? ( chef )
02:29
02:30
'O vai tō tāua mākona ?
27:12
27:16
ia tupu anake te pe'ape'a i te utuāfare
27:17
27:19
eiaha paha e haere
27:20
27:21
i te tautai
27:21
27:23
nest ce pas ? qu'en penses tu ?
08:07
08:08
27:21
27:23
e'ere ānei , e aha tō 'oe mana'o ?
27:24
27:26
ceci est la vérité
27:24
27:26
e parau mau te reira
27:27
27:29
27:27
27:29
teie ra tupu pe'ape'a
27:30
27:34
27:30
27:34
tahai nō te mea
27:34
27:39
'aore koe e mana'o / e garo /mana'o pe'ape'a māua
27:40
27:42
teie terā
27:43
27:47
'ia roaka mai te katiga te reira
02:32
02:34
TOUSSE. Si c'est toi le chef
02:32
02:34
Mai te peu ē, 'o koe te mākona,
27:47
27:53
tō 'oe e mana'o 'aore koe e feruri fa'ahau e 'ua pe'ape'a kōrua mai terā mai terā 'aita
27:55
28:01
i tāfifi ra koe te ati 'ia tae i uta i reira tatara e terā te tumu
28:01
28:02
voici la raison
28:01
28:02
terā te tumu
28:03
28:07
28:03
28:07
ta'a'ē atu teie tā māua araua'e ra nō te
28:07
28:09
tahai e noho i roto i te fare
28:09
28:10
e hipa
28:10
28:11
te ata nā peu e rave
28:12
28:16
TOUSSE
28:12
28:16
i roto i te fare
28:16
28:18
28:16
28:18
tapapa tō ko mai
28:20
28:23
i te puta fare tīfai
02:35
02:36
c'est moi qui TAGO
02:35
02:36
nāku e tago.
28:24
28:30
terā tō 'oe mai te peu ora vaho nāhea koe
28:31
28:34
terā tahai
28:35
28:39
te henua tei hea ra
28:40
28:42
tīfai
28:42
28:43
reva
28:43
28:45
i hemo atu i vaho
28:45
28:46
28:48
28:50
'aita ra vau kite
28:50
28:52
na te mau ha'api'ira'a ra
28:52
28:55
tākatu
02:46
02:49
c'est moi qui tago la tortue , toi tu es le chef
02:46
02:49
Nāku e tago i ta tāua tāhai, 'o koe te mākona.
28:55
28:56
28:56
29:00
katiga
29:02
29:02
e hoa
29:05
29:06
peut être bien
29:05
29:06
'E paha
29:07
29:08
29:07
29:08
te haga tagata ta'a 'ore
29:10
29:13
TOUSSE
29:10
29:13
'E paha mai te peu kite
29:14
29:15
29:14
29:15
fifi ri'i noa paha
29:17
29:19
29:17
29:19
'E fifi ri'i noa paha
29:19
29:22
29:19
29:22
'e te reira haga fifi
29:22
29:24
29:22
29:24
nō te mea terā katiga e tahai
02:51
02:58
mais c'est moi qui vais (tago) remonter la tortue , au moment où je la redresse, c'est là que le chef intervient
02:51
02:58
'O vau nei ra, e rave pa'i vau nāku e tago ta tāua tāhai i ruga ??? te taime vau e fakatika ai, i reira te mākona e tomo ai.
29:24
29:27
TOUSSE
29:24
29:27
29:27
29:31
29:27
29:31
29:32
29:36
29:32
29:36
te tōrahi noa ra te mana'o nāhera rā
29:43
29:47
29:43
29:47
haere māua te feia hoe
29:47
29:49
29:47
29:49
haerehaere nō te mea
29:52
29:54
29:52
29:54
e kite atu māua i te tahai
29:58
30:01
29:58
30:01
tāpiri noa mai māua
30:02
30:03
te ta'a ra i uta
30:03
30:05
pāpū maita'i
30:05
30:07
'ua o i raro
02:58
03:02
c'est à ce moment que le chef tient les deux pattes
02:58
03:02
Tomo ïa te mākona i te reira, i reira 'ona e tāpe'a mai ai nā pererau e piti.
30:11
30:13
tōrahi noa mai fakite atu e tīfai
30:13
30:15
te kitehaga atu vau
30:15
30:17
tē horo nei te tīfai i uta
30:17
30:19
30:22
30:27
i mua tākatu
30:30
30:31
haere roa e
30:31
30:36
ta'a maita'i koeha huka o te toau
30:37
30:39
i reira
30:40
30:41
terā
30:41
30:44
te kite e'ere
03:02
03:03
moi je suis donc derrière
03:02
03:03
'A, i muri ïa vau.
30:44
30:46
teie nei te pau nei te mea
30:46
30:48
30:48
30:50
te pau nei tākatu
30:50
30:51
'ua huti
30:51
30:55
'ua huti tapiri mai i reira
30:56
31:01
'ua ta'a e aha te o te tīfai
31:02
31:04
terā haerehaga atu iāna
31:04
31:07
ta'a mai'ai pūai o te toau
31:08
31:09
i vaho
31:09
31:10
ta'a maita'i
00:18
00:20
quelles sont ces manières ?
00:18
00:20
E aha te reira peu ?
03:04
03:05
je suis derrière
03:04
03:05
I muri vau.
31:10
31:12
mau iāku
31:12
31:13
teie tahai nei
31:14
02:13
xxx
31:17
31:20
31:17
31:20
haere i muri i reira haere i uta
03:06
03:09
on fait ainsi jusqu'à qu'il meurt
03:06
03:09
Haere haere roa ē higa atu ...
03:09
03:12
on va au bord
03:09
03:12
E ??? haere i uta /
03:13
03:15
on fait nager jusqu'au bord
03:13
03:15
Fakatorahi roa ē nake atu i uta
03:15
03:18
vous y allez à deux jusqu'au bord
03:15
03:18
tāpe'a noa gāpīpiti kōrua e tae atu i uta
03:18
03:19
parce que l'un
03:18
03:19
nō te mea hō'ē
03:20
03:24
tient la tortue alors que toi tu es derrière, tu as juste à pousser
03:20
03:24
nāna e tape'a i te tīfai o koe ra na muri noa mai koe ??? turaki noa mai
03:24
03:25
tu as juste à pousser
03:24
03:25
turaki noa mai koe
03:26
03:28
tu vas ajuster la nage
03:26
03:28
tāmarū pa'i teie fakatorahi nei
03:28
03:30
il y a 2 personnes
03:28
03:30
e piti tagata haere
00:20
00:21
celles dont je te parlais
00:20
00:21
terā ato'a ta'u i kite atu
03:30
03:33
mais c'est toi qui aides
03:30
03:33
/hoe/??? na 'oe rā e tauturu
03:33
03:35
c'est toi qui pousse
03:33
03:35
na 'oe pahoki e turaki
03:36
03:38
jusqu'à arriver au bord
03:36
03:38
e tae atu i uta
03:38
03:40
ça c'est le TAGO
03:38
03:40
o te tago te reira
03:41
03:46
il en est de même si tu as un ami
03:41
03:46
hō'ē ā huru mai teie e kite a ia koe i te tago mai te peu e hoa to 'oe ra
03:46
03:49
C'est là-bas qu'il va commencer à nager
03:46
03:49
i ko 'ōna e hamata atu ai e tōrahi
03:50
03:52
03:50
03:52
??? hopere ???
03:52
03:54
qui a la femelle , qui a le mâle ?
03:52
03:54
nā vai te manania nā vai te kāefa
03:55
03:59
si c'est toi le chef , tu prends la femelle , tu me laisse le mâle
03:55
03:59
o koe te mākona a rave ra koe te manania vaiho nāku te kaefa
04:01
04:06
p512 la tortue copuler
04:01
04:06
'ia fātata tāua te kite ra koe i te tahai pahoki a 'oe te tauaga
00:21
00:27
il va tourner sur lui-même
00:21
00:27
??? tāviri, fa'a'ohu noa 'ōna e oti ??? e oti tāviri.
04:06
04:08
p486
04:06
04:08
tē pōtaka noa ra
04:08
04:11
04:08
04:11
haere , haere tāpiri noa atu ra i ko
04:12
04:13
il tourne
04:12
04:13
teie reko e pōtaka tē fa'a'ohu ra ia
04:13
04:14
il tourne
04:13
04:14
tē fa'a'ohu ra
04:15
04:17
et tourne
04:15
04:17
'E te fa'a'ohu
04:17
04:20
tu t'approches
04:17
04:20
tē fatata noa tapiri noa
04:20
04:27
04:20
04:27
ta'a maita'i koutou e hipa mai nei te mea tago ,tē hipa nei na tāua terā taime e tere
04:27
04:29
le grand
04:27
04:29
te rārahi
04:29
04:33
au moment où vous vous faites face
04:29
04:33
nō te mea i te taime tōna aro 'e tō 'oe aro
04:33
04:37
l'un prend le mâle l'autre
04:33
04:37
rave atu ra ïa te tahi kāefa rave mai ta te tahi te mea
00:27
00:29
il va tourner puis lèver la tête p564
00:27
00:29
Tāviri noa 'ōna 'e tugou.
04:38
04:42
la femelle ,
04:38
04:42
te manania , mai te peu 'ōna nā tahai e
04:42
04:45
ça ne va pas casser mais tenir
04:42
04:45
'aore i parari tē keta noa ra
04:46
04:47
c'est toi, c'est le chef
04:46
04:47
nā 'oe pa'i na te mākona
04:48
04:49
c'est le chef
04:48
04:49
nā te mākona e
04:49
04:52
ou bien celui qui le mâle
04:49
04:52
'aore rā na tei iāna te kāefa
04:52
04:53
04:52
04:53
tūfaru pa'i te aura'a
04:53
04:56
tu saisis le tiens, il prend le sien
04:53
04:56
tūfaru , i rave koe ta 'oe , rave atu tāna
04:57
05:01
04:57
05:01
o vai tō kōrua e tūfaru nāna te kāefa
05:01
05:03
05:01
05:03
teie pāhoki e ruga te kāefa
05:03
05:05
05:03
05:05
terā tago e te kāefa
00:29
00:34
et dès que tu choppes son cou : tu fais comme ça
00:29
00:34
'e 'ua roa anake tōna kakī i te tugouhaga nako noa koe
05:05
05:08
oui c'est le sien
05:05
05:08
'E nāna
05:08
05:10
05:08
05:10
tagata
05:10
05:12
05:10
05:12
hō'ē mākona hō'ē
05:12
05:14
05:12
05:14
05:14
05:17
parce que le mâle est avec lui
05:14
05:17
nō te mea tei ana te kāefa
05:17
05:18
le chef a la femelle
05:17
05:18
te mākona tei ana pa'i te manania
05:19
05:20
05:19
05:20
nā te tūfaru
05:20
05:24
05:20
05:24
mai te peu tāmui tāua ia puhi
05:26
05:32
ce n'est pas certain parce que les anciens disent que la tortue et la femme sont pareilles
05:26
05:32
'aita e pāpū nō te mea te na ko nei te feia pa'ari te tīfai 'e te vahine hō'ē ā tō rāua
05:32
05:35
certaines femmes sont douces
05:32
05:35
rave te tahi vahine mea maru
00:34
00:36
il s'en va et reste
00:34
00:36
tē haere ra ia 'ōna 'a noho
05:35
05:38
avec d'autres tu reçois des baffes
05:35
05:38
rave atu 'oe te tahi vahine pakara
05:38
05:41
c'est pareil avec les tortues selon les anciens
05:38
05:41
hō'ē ā huru te tīfai te feia pa'ari
05:41
05:44
quand tu manipules certaines tortues , elles sont calmes
05:41
05:44
rave atu koe te tahi tīfai , mea maru
05:44
05:45
rave atu koe te tahi
05:45
05:50
TOUSSE l'eau devient trouble, tu ne peux pas voir
05:45
05:50
e rehu te moana 'aore koe e kite ake e kite ra koe
05:50
05:56
05:50
05:56
nāhea koe i te e rave iāna pāruparu roa
05:56
05:59
c'est là
05:56
05:59
i reira koe
05:59
06:02
05:59
06:02
nā reira ta te tahi e ta te tahi
06:03
06:08
que veux tu dire ,
06:03
06:08
e aha teie reko ta 'oe e reko ra ,ia puhi 'ōna ,ia puhi 'ōna 'e aha 'ōna e puhi
06:09
06:13
voici ce que ça veut dire
06:09
06:13
teie te aura'a o terā mea
00:36
00:39
il va pour rester dans la maison
00:36
00:39
Tere noa tē haere na 'ōna e noho i roto i te fare
06:13
06:17
les nageoires de la tortue
06:13
06:17
tē pokara ra na pererau o te tīfai
06:17
06:18
il donne des baffes
06:17
06:18
tē pokara ra 'ōna
06:19
06:22
06:19
06:22
tā te feia pa'ari te nāhea tātou
06:22
06:23
06:22
06:23
06:23
06:25
/ il est fâché
06:23
06:25
ia puhi anake 'ōna ra / 'ua riri
06:25
06:26
06:25
06:26
06:26
06:29
06:26
06:29
'ua
06:29
06:30
06:29
06:30
te ati
06:30
06:31
quel est donc ta mission
06:30
06:31
e aha ia ta 'oe 'ohipa
06:31
06:33
tu te tiens juste derrière
06:31
06:33
nā muri noa mai koe ia
00:39
00:40
tu sais
00:39
00:40
ta'a maita'i
06:33
06:35
le cou
06:33
06:35
kākī
06:35
06:42
laisse-le user de sa puissance
06:35
06:42
vai iho haere nana pūai
06:42
06:47
??? il va s'affaiblir ???
06:42
06:47
moromoro pau tōna pūaihaga i reira gorogoro ?
06:47
06:49
c'est là que tu le prends
06:47
06:49
i reira koe e rave mai e ana
06:49
06:50
tu le fais nager
06:49
06:50
fakatōrahi
06:50
06:52
tu le fais nager jusqu'au bord
06:50
06:52
fakatōrahi tei i uta
06:53
06:55
ça c'est fait , il est mort
06:53
06:55
'ua oti ïa te reira , 'ua higa ïa te reira
06:56
06:58
06:56
06:58
nō te tagata hoe tagata piti
06:58
07:01
06:58
07:01
teie ta 'oe nō te
07:02
07:04
c'est encore différent
07:02
07:04
nō te hō'ē hoe mea kē atu ïa
00:40
00:44
parce que c'est ce qui a été appris par les anciens quand il nage ainsi
00:40
00:44
Nō te mea, 'ua ha'api'ihia e te haga tupuna terā ihoā i reira tōrahi
07:05
07:07
il y a une pêche
07:05
07:07
tē vai nei te hō'ē hoe
07:07
07:08
07:07
07:08
i teie tau i muri iho
07:09
07:09
p205
07:09
07:09
nō te tākati
07:10
07:13
07:10
07:13
nā e tākati te reira mea , hō'ē hoe
07:14
07:18
avec la pirogue
07:14
07:18
nā ruga haveke hoe hoe tahai
00:08
00:11
(laisser en blanc - pour analyse)
00:08
00:11
commentaires du transcripteur/traducteur
00:08
00:11
traduction ici
00:08
00:11
transcription ici
07:19
07:22
tu vas jusqu'à trouvrer
07:19
07:22
haere haere roa e
07:23
07:25
une tortue
07:23
07:25
tahai
07:25
07:27
tu observes une fois de plus son comportement
07:25
07:27
era hipa fa'ahou a koe , e aha tāna peu
07:28
07:32
tu sais
07:28
07:32
mai te peu e kekā rari 'ōna ra ta'a maita'i kia koe
07:32
07:33
ici
07:32
07:33
i ko nei
00:44
00:46
il reste
00:44
00:46
tē noho ra
07:34
07:38
07:34
07:38
e i muri iho keka rari terā
07:38
07:41
tu le suis
07:38
07:41
tāpapa haere roa koe i mua ra
07:41
07:42
cherche
07:41
07:42
kimi
07:42
07:46
tu vas le rencontrer à coup sûr parce que
07:42
07:46
e fārerei mai ihoa nō te mea keka
07:46
07:49
il va tout droit
07:46
07:49
keka rari haere 'āfaro noa
07:49
07:49
il va tout droit
07:49
07:49
haere 'āfaro noa
07:49
07:52
cette
07:49
07:52
terā
07:52
07:52
nage
07:52
07:52
kau
07:52
07:54
07:52
07:54
07:54
07:56
c'est le KEKA RARI
07:54
07:56
keka rari teie
00:47
00:48
selon son comportement
00:47
00:48
tei te huru
07:57
07:59
quand tu le croises , tu observes son comportement
07:57
07:59
'ia fārerei pa'i iāna , 'a hipa e aha tāna peu
08:01
08:05
TOUSSE si
08:01
08:05
mai te peu mai te peu e
08:05
08:07
p385
08:05
08:07
piki te mea
08:07
08:08
i piki te keka
08:09
08:11
08:09
08:11
nā ko koe teie paru mea higa e noho
08:12
08:16
mais si ??? laisse, pousuis-le
08:12
08:16
mai te peu ra te keka e avaro eiaha e ha'uti haere tāpapa
08:17
08:18
tu le poursuis
08:17
08:18
tāpapa noa
08:18
08:19
peu importe que ce soit une femelle ou un mâle
08:18
08:19
noa atu ia e marania e kaefa
08:19
08:20
peu importe que ce soit une femelle ou un mâle
08:19
08:20
noa atu marania e kaefa
08:21
08:22
08:21
08:22
te piki te keka e noho
00:48
00:49
00:48
00:49
o tāua e rave
08:22
08:23
il reste
08:22
08:23
e noho
08:23
08:24
c'est sa marque
08:23
08:24
terā tāna tāpa'o
08:24
08:26
08:24
08:26
keka ra
08:26
08:27
non
08:26
08:27
'aita , 'aita
08:28
08:35
08:28
08:35
'aita e ta'a maita'i koe terā ia te pererau nō te mea te pererau terā 'aita 'ōna e noho . Mai te mea rā e noho
08:35
08:40
08:35
08:40
terā teitei mai
08:40
08:44
c'est sûr
08:40
08:44
teie mea pāpū te reira tano tahi rima
08:44
08:47
08:44
08:47
tahi noa i ruga i te toau te
08:47
08:50
08:47
08:50
fa'ahiti mahuta
08:50
08:53
c'est là
08:50
08:53
ia fefe te i ko i reira
00:50
00:51
si
00:50
00:51
Ma, mai te peu ē
08:53
08:55
08:53
08:55
i reira koe po
08:55
08:58
08:55
08:58
tere hipa noa koe
09:01
09:03
09:01
09:03
09:03
09:06
09:03
09:06
09:06
09:08
09:06
09:08
pae
09:08
09:14
09:08
09:14
'aita ato'a te reira te tahi mea 'ōna peu tino
09:14
09:16
de nos jours
09:14
09:16
teie tau nei
09:16
09:18
09:16
09:18
nā mua atu
09:18
09:21
09:18
09:21
hevaheva i roto i te tariga eere te
09:21
09:27
on a entendu dire, on a essayé , on l'a testé
09:21
09:27
fakarare tariga terā 'ua tāmata e 'ua rave
00:52
00:54
ce n'est pas profond , * technique de pêche PKAPE
00:52
00:54
Vāhi pāpaku, kakīrari.
09:27
09:34
tu es en train de dire que
09:27
09:34
tē reko ra koe nō rave 'āpī pa'i
09:34
09:37
09:34
09:37
e aha ia tāpo'i ia te reira i te tau tahito
09:37
09:39
'aore hō'ē hoe tenā haga katiga
09:39
09:40
09:39
09:40
09:40
09:44
pour chercher la tortue ,
09:40
09:44
nō te kimi i tahai 'aore na ruga te haveke uta
09:44
09:47
on allait par le bord
09:44
09:47
mea na uta roa nō te mea ta rātou
09:47
09:49
quel est le nom de cette pêche à ce moment-là ?
09:47
09:49
e aha i a te igoa o terā tautai i teie taime
09:50
09:52
quand tu marches par le bord
09:50
09:52
e mea na uta
09:52
09:55
09:52
09:55
tē haere ra koe i ta 'oe iho a ra vāhi e kite atu ai koe
09:55
09:56
09:55
09:56
e reko mea haere
00:54
00:57
c'est le kakīrari
00:54
00:57
Kakīrari, terā ia te kakīrari.
09:56
09:58
09:56
09:58
e reko nō te tīfai
09:58
10:02
09:58
10:02
tifai 'aita i ruga i te haga fare
10:03
10:09
10:03
10:09
'ua oti ru'au tahai i te po'ipo'i
10:09
10:11
10:09
10:11
teie reko
10:11
10:13
c'est ça
10:11
10:13
te reira
10:13
10:14
c'est ça
10:13
10:14
te reira
10:15
10:17
matin
10:15
10:17
noho ra atu nō te mea po'ipo'i
10:17
10:17
10:17
10:17
tīfai e haere
10:18
10:20
quand le soleil est au zénith
10:18
10:20
e 'ua teitei roa mai te hana
10:20
10:25
10:20
10:25
'ua haere ia i teie nei e'ere tīfai
00:59
01:01
Kakīrari
00:59
01:01
Kakīrari.
10:25
10:27
tu vas pêcher
10:25
10:27
tē haere ra koe tautai
10:27
10:35
10:27
10:35
kite atu ai koe , tautai akau
10:35
10:36
10:35
10:36
ta
10:36
10:39
10:36
10:39
i reira ra
10:39
10:41
là tu fais attention
10:39
10:41
i reira koe te hakapago
10:42
10:46
10:42
10:46
tamaiti tapapa
10:46
10:48
c'est donc le signe
10:46
10:48
terā ia tapa'o
10:48
10:51
10:48
10:51
te aura'a o tena reko ta 'oe i te tau tahito
10:51
10:53
les anciens
10:51
10:53
'aore te haga tupuna
10:53
10:56
pour aller chercher la tortue
10:53
10:56
e i tua nō te haere e kimi i te tahai
01:01
01:03
il faut tenir l'arrière
01:01
01:03
Tāpe'a mai te muri ???
10:56
10:56
tortue
10:56
10:56
tahai
10:56
11:10
10:56
11:10
'aore te reira peu i ravehia nō teie tau i roaka mai te hagahaga i ravehia i te reira peu / i ravehia te reira peu nehenehe tatou e reko ai te hoehoe mea tautai 'api te reira
11:11
11:16
c'est presque la même chose
11:11
11:16
fatata hō'ē a huru mea noho
11:16
11:18
11:16
11:18
te huru
11:18
11:20
tu pagaies face au vent
11:18
11:20
mea hoe mua i te mata'i
11:20
11:24
tu vas face au vent tu te tiens debout
11:20
11:24
haere koe i mua i te matagi i reira koe e tika i ruga
11:24
11:25
11:24
11:25
terā te
11:26
11:29
c'est le vent qui pousse la pirogue en arrière, tu te lèves juste
11:26
11:29
tē tika nei i ko na te matagi i turaki mai tera haveke ki muri , tika noa koe i
11:30
11:32
parce que quand tu verras ceux au loin
11:30
11:32
nō te mea ia kite atu koe tō te atea
11:32
11:36
11:32
11:36
i kite pa'i koe tō te atea , o terā ia mea reko
01:03
01:04
derrière
01:03
01:04
I muri.
11:36
11:39
11:36
11:39
koe nō te
11:39
11:42
11:39
11:42
ia tika ra koe i ruga ra te reira
11:42
11:43
11:42
11:43
eiaha te TAUHAGA
11:43
11:45
elle est vraiment grande
11:43
11:45
mea teitei iho a 'ōna
11:45
11:47
elle est plus grande que le mâle
11:45
11:47
mea teitei 'ōna i ruga i te kāefa
11:47
11:49
11:47
11:49
hō'ē
11:49
11:51
11:49
11:51
11:51
11:54
11:51
11:54
noho noa mai
11:55
11:57
quel est ton job ? le suivre
11:55
11:57
e aha ta 'oe 'ohipa te tapapa
11:58
12:00
tu le suis en pirogue
11:58
12:00
tapapa nā ruga i te haveke
01:04
01:05
tu tiens
01:04
01:05
Tāpe'a.
12:00
12:01
ce que je sais
12:00
12:01
te vāhi ia'u kite
12:02
12:05
c'est à ce moment-là que tu te laisses dériver, tu guettes
12:02
12:05
i reira koe torire , titautau haere noa
12:05
12:06
12:05
12:06
12:06
12:08
12:06
12:08
12:08
12:10
12:08
12:10
'ona
12:10
12:13
tu observes son comportement
12:10
12:13
tamoe i tāna peu
00:11
00:12
il reste
00:11
00:12
e noho
12:13
12:14
son comportement
12:13
12:14
tāna peu
12:14
12:18
12:14
12:18
ta'oe ia torire haere noa terā vāhi
12:18
12:20
tu continues ainsi
12:18
12:20
na reira noa koe
12:20
12:24
quel sorte de tortue est-ce ?
12:20
12:24
e aha te peu a teie tīfai
01:05
01:08
Si c'est un endroit profond
01:05
01:08
Mai te peu ē vāhi hohonu
12:25
12:26
tu sauras
12:25
12:26
ta'a maita'i a
12:26
12:27
193
12:26
12:27
pakana
12:28
12:29
12:28
12:29
a
12:29
12:30
12:29
12:30
e papa horue
12:30
12:32
e aha ia te papa horue na te 'āfa
12:33
12:35
comment sais-tu que c'est la moitié
12:33
12:35
nāhea ia koe e kite nā te 'āfa
12:35
12:36
si, selon son comportement
12:35
12:36
'oia nā tāna peu
12:37
12:38
quel est ce comportement
12:37
12:38
e aha pa'i te reira peu
12:38
12:41
12:38
12:41
teie ia peu terā pa'i
12:42
12:43
ce tronc-là
12:42
12:43
tumu i ko
01:08
01:11
p398
01:08
01:11
Vāhi hohonu tā te tīfai i noho, tapokopoko.
12:43
12:47
12:43
12:47
mea kā rekoreko nō te keka rari
12:47
12:48
12:47
12:48
mea atea
12:48
12:48
12:48
12:48
mea atea
12:49
12:51
12:49
12:51
teie ra taku i rekoreko nei papahorue 'aita ia
12:52
12:53
12:52
12:53
ko nei
12:53
12:55
12:53
12:55
tei mua marua atu
12:55
12:57
12:55
12:57
teie nei nā te 'āfa
12:58
12:59
12:58
12:59
teie rā keka rari na raro
13:00
13:01
13:00
13:01
nā raro pa'i te reira
13:01
13:03
13:01
13:03
01:11
01:12
01:11
01:12
Hmm.
13:03
13:04
p413 émerger
13:03
13:04
i reira 'ōna punahā atu ai
13:05
13:07
papa horue na ruga
13:07
13:08
'ona
13:08
13:11
fatata ri'i mea keka rari
13:11
13:11
keka rari
13:12
13:14
e hipa atu te tahi
13:14
13:15
na ko
13:16
13:16
il va au bord
13:16
13:16
tē haere ra i uta
13:17
13:20
c'est le comportement de la tortue
13:17
13:20
terā te huru o te tīfai
13:20
13:22
il va au bord ou bien au large
13:20
13:22
haere i uta 'aore ra nei i vaho
01:12
01:16
pourquoi tu tāpokopoko
01:12
01:16
E aha te tumu koe e tāpokopoko ai ???
13:23
13:25
13:23
13:25
te reira e papa horue te reira
13:25
13:31
13:25
13:31
terā tagata mea taho'e noa
13:31
13:33
13:31
13:33
ta'a piko
13:34
13:35
13:34
13:35
a
13:35
13:40
13:35
13:40
a hopu te reira a tano mai mai te reira e rekoreko i 'araua'e
13:42
13:48
13:42
13:48
te reira tīfai nō te tago nō te tākati
13:49
13:50
13:49
13:50
e'ere te 'ohipa
13:53
13:57
ton souffle
13:53
13:57
'aita koe e hāmani i tō 'oe feruri, ta koe hāmani ta 'oe aho
13:57
13:59
je vais y arriver
13:57
13:59
e tae , e tae vau
13:59
14:01
13:59
14:01
te rekoreko ra 'araua'e e
01:16
01:19
tu tiens la tortue par là
01:16
01:19
'A rave ia koe i te tīfai, teie ??? tapokopoko.
14:02
14:05
ce ne sont pas que des paroles , tu as pratiqué
14:02
14:05
e'ere tena te rekoreko noa 'ua rave
14:06
14:07
raconte
14:06
14:07
fa'ati'a mai na koe
14:07
14:09
14:07
14:09
tena ravehaga katiga
14:10
14:15
14:10
14:15
mea koe tago mea nahea
14:15
14:16
14:15
14:16
ta'a'ē te papa i ruga
14:17
14:18
papa ruga nō te tākatu
14:18
14:18
xxx
14:18
14:18
xxx
14:18
14:20
p489
14:18
14:20
nō te tākatu noa
14:20
14:21
tākatu noa paparuga mea peke
14:21
14:22
mea peke
01:20
01:21
p49 tu prends le haut de la carapace
01:20
01:21
Rave mai pa'i i te anaana
14:22
14:25
'aore koe peke ri'i ia tano
14:25
14:26
non
14:25
14:26
'aita / 'aore
14:27
14:29
nous savons maintenant
14:27
14:29
pāpū ia tātou teie nei e aha te paparuga
14:30
14:32
nō te tākatu noa te reira
14:32
14:34
c'est une nouvelle méthode
14:32
14:34
rave 'āpī ia te reira
14:34
14:35
c'est une nouvelle méthode
14:34
14:35
rave 'āpī te reira
14:36
14:39
sur la pirogue
14:36
14:39
i ruga haveke
14:40
14:41
14:40
14:41
i te rave teie katiga
14:44
14:46
14:44
14:46
e i hea tō 'oe tago teie tahai
14:46
14:51
a PUKA PUKA NAPUKA TEPOTO
14:46
14:51
i PUKA PUKA NAPUKA TEPOTO
01:22
01:24
p 411 et le derrière de la tortue
01:22
01:24
tōna pukehaga ra 'e te tohe o te tīfai
14:51
14:52
souvent
14:51
14:52
e pinepine
14:53
14:55
tago à 'Anā
14:53
14:55
tago i ANAA tago i GANA
14:55
14:59
14:55
14:59
tāku tifai
14:59
15:00
14:59
15:00
'ua ru'au te tagata
15:00
15:06
15:00
15:06
nō te rogo henua tifai
15:07
15:07
'ua rava'i
15:08
15:10
xxx
15:08
15:10
xxx
15:11
15:13
15:11
15:13
nō te mea ra 'ua pakari
15:13
15:15
tana peu ra
15:15
15:18
hō'ē huru ia kite pa'i koe
01:24
01:26
où se trouve le anaana
01:24
01:26
Te hia te anaana ?
15:18
15:20
manakohia pa'i koe roto ia
15:20
15:23
te katiga henua nāko t
15:25
15:28
e rave ihoa ia koe
15:29
15:34
ses connaissances que tu as au sujet de ces techniques de pêche
15:29
15:34
tena haga kite to 'oe nō ruga i te ravehaga i
15:34
15:35
cette nourriture
15:34
15:35
taua katiga nei
15:36
15:40
tu les as seuelement entendu ou bien on t'a appris
15:36
15:40
e fakarogo noa koe 'aore ra mea ha'api'i roa ia atu ia 'oe
15:40
15:43
on m'a appris
15:40
15:43
a , nō te reira vāhi mea ha'api'i
15:44
15:46
j'étais enfant
15:44
15:46
kite te tamariki ra vau
15:46
15:47
à GAKE
15:46
15:47
i GAKE
15:48
15:49
15:48
15:49
e roaka te tīfai
01:26
01:26
comment ?
01:26
01:26
a ?
15:49
15:53
quand tu attrapais
15:49
15:53
mea tahai , ia roaka mai tahai
15:54
15:58
on l'attachait, on nous donnait l'ordre à nous les enfants
15:54
15:58
e ta'amuhia 'ōna ki te taura, fa'uehia mātou tamariki haere
15:59
16:00
d'aller tago
15:59
16:00
haere mātou e tāgo
16:00
16:04
Il y avait un vieux, c'est lui qui nous apprenait
16:00
16:04
tē vai ra te tagata pa'ari nana e ha'api'i nako
16:04
16:09
16:04
16:09
haere tīfai tahai
16:09
16:10
mais c'est plus possible maintenant
16:09
16:10
'aita rā , 'aita e haere fa'aohou
16:11
16:13
la vieillesse
16:11
16:13
paruparu
16:13
16:14
16:13
16:14
moromoro ai
16:14
16:16
16:14
16:16
e aha te aura'a tena reko te
16:16
16:19
16:16
16:19
toroka 'ua heke
01:26
01:28
c'est où
01:26
01:28
Te hia ? Teie, teie
16:20
16:24
16:20
16:24
te mātāmua , mai te puhi ra 'ōna
16:24
16:30
16:24
16:30
haere roa e nō te mea , te ha'api'ihia ra
16:30
16:34
p554
16:30
16:34
toroka 'ōna nake mai te reira huti huti mai te reira
16:34
16:36
16:34
16:36
huti mai paki te reira tahai a poi teie i uta
16:36
16:37
rave mai te mea 'āpī
00:13
00:14
il reste dans la maison
00:13
00:14
tē noho ra 'ōna i roto i te fare
16:38
16:40
mai te reira terā mea e fa'a haerehia i te reira
16:40
16:41
na reira
16:41
16:42
c'est comme ça
16:41
16:42
na reira te ha'api'i
16:42
16:44
Confirme moi s'il te plaît
16:42
16:44
ha'a pāpū mai na koe
16:44
16:46
c'est comme ainsi que procédaient
16:44
16:46
te reira ato'a nei te rave'a
01:28
01:31
p138 de la tortue
01:28
01:31
Teie i hiki i te kākī o te tahai.
16:46
16:47
les anciens
16:46
16:47
a te haga tupuna
16:47
16:49
à leur époque pour apprendre
16:47
16:49
tō rātou tau nō te ha'api'ihaga
16:49
16:50
aux enfants
16:49
16:50
te haga tamari'i
16:51
16:53
je ne connais pas
16:51
16:53
'aita vau kite te reira
16:53
16:57
16:53
16:57
mana'o noa teie nei e aha pa'i
16:57
16:58
16:57
16:58
'aore rā rātou e reko ra
16:58
17:00
16:58
17:00
'aore ra atu e reko ra ?
17:00
17:01
non
17:00
17:01
'aita
17:01
17:02
non
17:01
17:02
'aita
17:02
17:04
17:02
17:04
terā tā rātou reko
01:31
01:34
c'est cela
01:31
01:34
te reira
17:04
17:08
17:04
17:08
tamariki tā tātou mokopuna
17:08
17:09
17:08
17:09
mea pāpū rā i a e
17:10
17:16
mais c'est ainsi qu'on faisait depuis l'ère des nos ancêtres jusqu'au nôtre
17:10
17:16
terā te 'ohipa i ravehia mai tō haga tupuna tae mai tātou
17:16
17:18
17:16
17:18
nāko tātou
17:18
17:19
parce que
17:18
17:19
nō te mea
17:19
17:22
à cette époque
17:19
17:22
te reira anotau , 'aita e
17:22
17:24
17:22
17:24
varua
17:25
17:26
17:25
17:26
tō rātou mau huru
17:27
17:28
17:27
17:28
tā rātou
17:28
17:33
17:28
17:33
reko te tau
01:35
01:38
ça c'est la carapace mais à l'arrière c'est le derrière
01:35
01:38
anaana te reira teie ra i muri nei rā , te tohe ia
17:33
17:34
17:33
17:34
'aore mei'a
17:34
17:35
il n'y avait pas de masque
17:34
17:35
'aore titea
17:35
17:37
on regardait à l'oeil nu
17:35
17:37
mea hipa nohi
17:37
17:40
17:37
17:40
terā te aura'a ta te haga tupuna
17:40
17:42
17:40
17:42
tā rātou ravehaga teie katiga
17:43
17:43
mea tago
17:43
17:44
mea tago noa
17:44
17:46
'aore rā tagata
17:46
17:49
mea tago noa rātou ia noho te tahai
17:49
17:51
i reira e tago
01:38
01:39
c'est ça
01:38
01:39
Te reira.
17:52
17:55
hō'ē tagata te reira
17:56
17:59
papa papa horue
17:59
18:01
mai te peu tōrahi
18:01
18:03
paru
18:03
18:06
i reira
18:06
18:07
te horo
18:08
18:12
tapapa o vau te mākona 'aore ra o vau te tua
18:13
18:14
tapapa
18:14
18:19
huru iāku iāna
18:19
18:21
tapiki mai na mea kēta
01:39
01:44
c'est la tortue qui va vous remonter , tu as juste à guider
01:39
01:44
Nā te tīfai e poi ia korua i ruga, e aha tā 'oe 'ohipa, fa'ahoro
18:22
18:26
kōrua piti tape'a teie katiga
18:26
18:30
nō te mea , tei iāna ia te tohe
18:30
18:35
te tape'a pererau mākona
18:37
18:40
'e 'ua pau tōna puai iāna iho i ruga i
18:40
18:45
iaku vau te mākona iāna iho
18:45
18:47
fakatōrahi
18:48
18:50
rekoreko tōrahi
18:50
18:53
vous attendez
18:50
18:53
e ti'ai kōrua
18:53
18:56
18:53
18:56
taime kaikai toreu
18:56
18:59
18:56
18:59
paru
01:45
01:46
01:45
01:46
'ia vitiviti
18:59
19:01
c'est lui le chef
18:59
19:01
'ōna te mākona
19:01
19:03
je suis le second *
19:01
19:03
'o vau te tuakona
19:04
19:06
19:04
19:06
tika atu iāna
19:07
19:09
19:07
19:09
paru tika
19:10
19:12
19:10
19:12
kēta
19:12
19:14
19:12
19:14
tei i muri noa vaho i te tua o te paru
19:14
19:15
19:14
19:15
19:18
19:20
te tahi tīfai
19:20
19:22
mea
19:22
19:23
01:48
01:50
quand c'est en profondeur
01:48
01:50
Tō te hohonu ia te reira / tō te hohonu te reira
19:27
19:28
fare
19:29
19:29
roto
19:30
19:31
19:34
19:35
terā e tago
19:35
19:40
hipa atu koe e aha mai te peu tōna aro
19:40
19:42
faka
19:42
19:43
19:43
19:45
rave huti
19:45
19:54
ta'a vaho tera taime kite 'ohipa i rave
19:54
19:57
hemo mai tīfai
01:51
01:53
p191
01:51
01:53
fatata roa korua i ruga kaki
19:58
19:59
a rave koe te reira
20:00
20:00
eaha koe e tia'i
20:01
20:02
ta
20:03
20:04
e aha ta tago e rave
20:04
20:07
teie ia vāhi kaki
20:07
20:09
il n'y en a pas d'autres
20:07
20:09
'aita atu
20:09
20:10
20:09
20:10
'aita
20:11
20:13
20:11
20:13
terā te tīfai
20:13
20:14
20:13
20:14
20:14
20:16
20:14
20:16
'e terā ia mea huri te tohe ia 'oe
01:54
01:54
cou ?
01:54
01:54
teie kaki
20:17
20:22
te aha ? tohe
20:23
20:31
teie nei , te aro terā te tohe tōna pa'i huri mai ia 'oe
20:31
20:33
rave te anaana
20:33
20:35
eaha koe e tomo i roto
20:35
20:36
ce sont les enseignements
20:35
20:36
mau ha'api'ira'a pa'i terā
20:36
20:38
20:36
20:38
i vaho , i vaho noa
20:39
20:45
20:39
20:45
i reira koe e huti maru noa haere haere ta'a maita'i
20:45
20:49
ta'a kite mārama i reira
20:49
20:50
a tomo
20:51
20:52
20:51
20:52
a tomo koe i reira eiaha koe e tia'i
01:55
01:56
01:55
01:56
20:53
20:55
20:53
20:55
a tomo koe kaki
20:55
20:56
selon
20:55
20:56
tei i te huru
20:57
20:58
20:57
20:58
mai te peu fare ateatea
20:58
20:59
p56
20:58
20:59
koaro
21:00
21:01
21:00
21:01
koaro mai te reira
00:15
00:17
Pourquoi dis tu qu'il reste dans la maison ?
00:15
00:17
E aha ïa koe i reko ai e, tē noho ra 'ōna i roto i te fare.
21:01
21:02
21:01
21:02
mea ateatea terā
21:02
21:07
21:02
21:07
taime 'ōna koaro tape'a e piti
21:07
21:09
haere
21:10
21:13
paru ha'api'i mai tātou
21:13
21:14
terā paru
01:56
01:56
ça
01:56
01:56
Terā.
21:15
21:17
ha'apa'o maita'i no
21:17
21:19
e hina
21:19
21:21
tē vai ra tīfai
21:21
21:26
koe tomo atu ai i roto paruru atu ai
21:26
21:28
terā e hape / e hape
21:28
21:29
hape ia te reira
21:29
21:32
peut être que la femme est en train de commetre une faute à la maison
21:29
21:32
tē rave ra paha ia te vahine i te hape i te fare
21:32
21:34
21:32
21:34
nō reira paru e rave ai
21:34
21:35
c'est un signe
21:34
21:35
e tapa'o / 'E tapa'o
21:35
21:36
21:35
21:36
nō te reira / te reira
01:57
02:03
tu laisses ta main , il va aller te faire tourner jusqu'à ce qu'il soit en face de toi
01:57
02:03
Vaiho noa ia koe i terā rima nāna ??? 'ua haere roa 'ona taviri mai kia koe tīfai ki mua ki tō aro
21:37
21:39
21:37
21:39
e aha ta 'oe rave e ana
21:39
21:41
21:42
21:43
21:43
21:45
kite
21:46
21:46
'ia reva
21:47
21:49
eiaha koe e ha'apa'o katiga ha'apa' ra koe
21:50
21:52
'E mau ha'api'ira'a pa'i
21:52
21:58
koe nohi hemo koe
21:58
22:00
hape
22:00
22:02
teie nei , hoki i te fare e hape i te fare
02:03
02:04
02:03
02:04
22:03
22:06
22:07
22:11
terā pa'i hō'ē huru vahine
22:11
22:13
te
22:13
22:14
22:14
22:16
explique
22:14
22:16
tātara mai koe e aha te aura'a o
22:16
22:17
22:16
22:17
taiata
22:17
22:19
22:17
22:19
teie pa'i tau , taiata
22:20
22:22
22:20
22:22
tē haere ra ta 'oe vahine mai te reira ia
22:22
22:24
hō'ē huru te mea ra kāefa
22:24
22:27
te aura'a ia o te reira
02:04
02:06
tu tiens
02:04
02:06
tape'ape'a
22:27
22:28
22:29
22:32
tōna ia aura'a
22:32
22:38
nō te hape ra ta 'oe vahine te mana'o kāefa na koe nake
22:38
22:40
nō kāefa
22:41
22:44
tei tua vahine kāefa
22:44
22:45
kāefa 'āpī
22:46
22:47
fakakite
22:48
22:50
teie e ha'api'ira'a teie
22:51
22:53
eiaha rā e
22:53
22:56
'aore ra rekohia ati
02:06
02:07
jusqu'à
02:06
02:07
haere roa e
22:56
22:59
tagata anai tenā ati
22:59
23:00
23:00
23:03
te tagata anei o te i rekohia ati
23:04
23:07
'aita , tē vai ra
23:07
23:10
mai te peu , mai a
  • Université du Pacifique
  •  
  • Maison des Sciences de l'Homme du Pacifique
  •  
  • Equipe d'accueil sociétés traditionnelles & contenporaines en Océanie
  •  
  • Fond pacifique
  •  
  • UCO Pacifique
  • Tahiti Ingénierie
  •  
  • ARC Centre excellence for the dynamics of language
  •  
  • PARADISEC